خواندن و نوشتن سقف سواد است نه کف آن. چندین و چند سال در مدرسه و دانشگاه درس می‌خوانیم، مدرک تحصیلی می‌گیریم، خود را در زمره فرهیختگان و روشنفکران برمی‌شمریم، اما وقتی که می‌خواهیم دست به قلم ببریم و قصه‌ای یا خاطره‌ای بلکه موضوع مهمی را برای دیگران بنویسیم، دستمان یخ می‌کند، کلمات از صفحه ذهن و ضمیرمان می‌گریزند، جملات معنی‌شان را از دست می‌دهند، نوشته از مسیر اصلی پرت می‌افتد و دیو مهیب عجز و یاس خودنمایی می‌کند.

شهریار ماکیاولی به طور کلی به عنوان اثری شناخته می‌شود که نمودگار رئالیسم در سیاست است. رئالیسم ماکیاولی در این معنا در زمره‌ی مضامینی است که  علی‌الظاهر اکثر قریب به اتفاق شارحان و دانشوران بر سر آن توافق نظر دارند.